FANDOM





Mit pochodzi od greckiego słowa mythos, czyli opowiadanie, legenda, podanie.

Ogólnie mity w prenaukowy sposób wyjaśniają jakieś aspekty życia.



Bronisław Malinowski (taki antropolog) stworzył ewolucyjną teorię mitu, zanegował jego symboliczną funkcję mitu a na jej miejsce - legitymizującą. Doszedł do tego z obserwacji Triobriandczyków i ich mitu pierwszego wyłonienia. Mit ten kodyfikuje myśl, umacnia moralność, racjonalizuje i umacnia porządek społeczny.



Claude Levi Strauss (tez taki antropolog) uważa, że mit to jedna z dróg samopoznania człowieka, odzwierciedla anatomię rozumu. Język to uniwersalny środek informacji. Mit to fenomen języka. Język stanowi wzór dla mitu. Mit wykorzystuje zdarzenia jako materiał do przegrupowywania struktur i konstruuje świat na gruncie struktury. Mitologia to pole nieświadomych operacji logicznych więc mitologia stanowi logiczny instrument rozwiązywania sprzeczności.



Mircea Eliade (religionzawca, pisarz, Rumunia) w dziele „Aspekt mitu” mówi, że społeczna funkcja mitu polega na tym, że mit stanowi wzorzec rzeczywistości , mityczne czasy początków stanowią moment, w którym z pierwotnego niezróżnicowania powstaje rzeczywistość. „To co wyłoniło się z chaosu to rzeczywistość prawdziwa.” Świat istnieje naprawdę jeżeli najpełniej utrwala mityczny wzorzec.



Cecha wszystkich kultur to dążenie do modelu mitycznego.



Leszek Kołakowski (filozof, no chyba wiadomo) – mitu zdefiniować się nie da, można zastąpić terminem „świadomość mityczna”. Dalej za Kołakowskim o mitach, czyli trochę jak filozofia patrzy na mity :



Mityczne postrzeganie świata to taki sposób jego postrzegania, który zakłada :



  • transcendentne doświadczenia empiryczne
  • porządkuje doświadczenia w pewien system
  • system odnosi do realności która nie podlega relatywizacji

Dążenie do absolutyzacji treści poznawczych lub afektywnych



Światopogląd mityczny jest powszechny bo nasza świadomość jest mitotwórcza, mit jest przejawem niezbywalnych cech struktury świadomości ludzkich.




Istnieją trzy przenikające się potrzeby egzystencjalne wchodzące w trzon ludzkiej świadomości :

  1. wiara w celowy porządek świata
  2. pragnienie wiary w trwałość podstawowych wartości
  3. pragnienie widzenia świata jako ciągłego



Te trzy potrzeby łączy niezgoda na świat przypadkowy, który nie byłby zakorzeniony w czymś nadrzędnym. Niezgoda na świat przypadkowy się przejawia we wszystkich przejawach ludzkiej aktywności.



Zgoda na świat przypadkowy paraliżuje ludzkie działanie, uniemożliwiłoby to stworzenie kultury symbolicznej. Kultura całkowicie oczyszczona z mitu jest nie do pomyślenia, bo uniemożliwiłoby to stawianie pytań metafizycznych. Dążenie do samorealizacji w mitach jest siłą przemożną. Kiedy człowiek uzyskał świadomość to przestał być integralnym składnikiem przyrody.

Żeby zrozumieć swoją sytuację na świecie człowiek stworzył mit.

Dążenie do samorealizacji w mitach jest tak przemożne, że zatraca się swoją suwerenność.

Głód zakorzenienia się w mitach to przejaw zasadniczej ułomności ludzkiej natury. Na rzecz sensu rezygnujemy z suwerenności, np. poprzez potrzebę poddaństwa z wolności.

Mit odpowiada na potrzeby egzystencjalne dlatego jest uniwersalny w każdej kulturze.



A jak antropologia zapatruje się na mity?



„Nie istnieje i nie może istnieć porządek społeczny bez metafizyki”

„ Każdy naród charakteryzuje się mitem”



Istnieją mity społeczne – one relatywizują dany system do nierelatywnej sytuacji początku i tak wyjaśniają genezę i uprawomocniają sytuację społeczną.



Dwa typy mitów społecznych:

  • konserwatywne
  • projekcyjne



konserwatywne – ukazuje to co jest jako to co być powinno, stanowi archetypiczny wzorzec rzeczywistości, który modeluje rzeczywistość empiryczną. Opisuje wtargnięcie sacrum w obszar profanum.



projekcyjne – powoływanie się na przyszłość, ale nie ma tych mitów w każdej kulturze, tak jak konserwatywnych. Pojawiły się one w tych społeczeństwach w których wyraźnie wyodrębniły się grupy interesów. Mity projekcyjne integrują zbiorowości pogrążone w walce.



Mity konserwatywne powstały w łonie tradycji judeochrześcijańskiej (czas linearny)



Istnieją trzy modele czasu :

  1. cykliczny (np. rolniczy)
  2. wahadłowy ( np. ludy pierwotne)
  3. linearny ( judeochrześcijańskich) , pierwsze wersje mitów projekcyjnych , czyli koncepcje millenarystyczne ( o ponownym pojawieniu się Chrystusa) powstały na początku XII i XIV wieku.



Mit projekcyjny uprawnia do wystąpienia przeciw zastanemu porządkowi.

Mity millenarystyczne przekształciły się w rewolucyjne.

Koncepcje stanowiły legitymizację źródła ruchów społecznych i władzy.



Wspólna cecha mitów społecznych : ponadczasowa wizja rzeczywistości.



mity konserwatywne – przeciw zmianom

mity projekcyjne – burzenie tego co jest



mity społeczne tak ogólnie – funkcje legitymizujące



Cóż jeszcze o micie?

Wg Paula Rocouera ( filozof, Francja) Mit to rozwinięty, wypowiedziany symbol

,,Mit będę traktował jako rodzaj symbolu, jako symbol rozwinięty w formie opowieści i artykułujący się w czasie i przestrzeni, które nie dadzą się przyporządkować czasom i przestrzeniom znanym z historii i geografii wedle wymogów metody krytycznej.” Np. Wygnanie z Raju, szybka analiza :

- ,,wygnanie” jest pierwotnym symbolem ludzkiego wyobcowania

- historia wypędzenia Adama i Ewy z Edenu jest mityczną opowieścią drugiego stopnia (konkretyzacje: czas, miejsce, osoby)

- wygnanie jest symbolem pierwotnym a nie mitem

- wielowymiarowość opowieści to jej sens pierwotny konkretyzowany w szczegółach



Wniosek: każdy mit zawiera w sobie jakiś symbol pierwotny, opowiedziany i wypowiedziany narracją specyficzną dla danej kultury.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki